Mgła i ulewny deszcz – jak zachować bezpieczeństwo w warunkach słabej widoczności?

Kamil Kobeszko

W wyniku zmian klimatycznych z roku na rok coraz częściej występują nagłe zjawiska pogodowe. Niekiedy są to prawdziwe oberwania chmury, które potrafią paraliżować komunikację samochodową, nie tylko ze względu na niedostateczną przejrzystość powietrza. Podobnie jest z zamgleniami – one również utrudniają jazdę, bo trudno bezpiecznie prowadzić, gdy nie widać całej drogi i zagrożeń na niej czyhających. Co może zrobić kierowca, by sprostać takiemu wyzwaniu?

Jeśli nie musisz – nie ryzykuj

Przede wszystkim lepiej zapobiegać takim sytuacjom, niż później z nimi walczyć. Dlatego przed dłuższą podróżą można sprawdzić prognozę pogody i w przypadku niepokojących wieści przełożyć jazdę na inną porę dnia (jeśli to możliwe). Nowoczesny pojazd z łatwością nam w tym pomoże – dzięki rozwiązaniu Škoda Connect prognozy możemy także śledzić na bieżąco, wprost z samochodu. Planowanie można oprzeć także na naturalnie występujących w przyrodzie regułach - powszechnie wiadomo, że najsilniejsza mgła występuje nad ranem i opóźnienie wyprawy o 2 czy 3 godziny pozwoli nam zapomnieć o problemie.

Jeśli tylko możliwa jest reorganizacja naszej jazdy, to zróbmy to tak, by ustrzec się przed dodatkowym zagrożeniem pogodowym. Gdy jesteśmy w podróży i spotyka nas ulewa, to może warto zrobić sobie akurat w tym momencie postój. Oczywiście w miejscu do tego wyznaczonym - na stacji benzynowej lub zajeździe przy drodze.

Gdy przełożenie podróży lub postój nie są możliwe, można rozważyć delikatną korektę samej trasy. Mgła jest najsilniejsza w pobliżu zbiorników wodnych i tam, gdzie jezdnia przebiega przez las. Warto wtedy wykorzystać nawigację i ominąć najbardziej ryzykowne odcinki.

Dobierz prędkość tak, by dać sobie szansę reakcji na niebezpieczeństwo

Kluczowa w warunkach niedostatecznej przejrzystości powietrza jest prędkość jazdy. Im mniejszy dystans widzimy, tym wolniej powinniśmy jechać. Najbardziej istotne jest to na autostradzie – tam występuje najwięcej zdarzeń spowodowanych przez brak odpowiedniej widoczności.

Warto pamiętać, że całkowita droga zatrzymania samochodu z maksymalnej dozwolonej szybkości 140 km/h wynosi około 150 metrów. Uwzględnia to czas reakcji kierowcy i auta oraz rzeczywiste hamowanie. Ze względu na to, że często zjawisku mgły towarzyszy mokra nawierzchnia, to droga zatrzymania może się tylko wydłużyć.

Jeśli przejrzystość powietrza to około 100 metrów, to kierowca nie ma najmniejszych szans na uniknięcie uderzenia, gdy trasa będzie z jakiegoś powodu zablokowana. Taka jazda na oślep jest skrajnie niebezpieczna. Dlatego kluczowe jest zmniejszenie szybkości i utrzymywanie odpowiedniego dystansu do aut poprzedzających.

Podczas pogorszonej widoczności należy częściej zerkać na wskaźniki na desce, bo kierowca, odseparowany od bodźca wzrokowego w postaci przesuwającego się krajobrazu za oknem, nie odczuwa prędkości i łatwo ją przekracza.

Przygotuj auto na trudne warunki jazdy

Gdy na zewnątrz przejrzystość jest nieszczególna, warto spróbować wykorzystać ją do maksimum, tak aby nic nas dodatkowo nie ograniczało. Istotne są w pełni przejrzyste i suche od wewnątrz szyby, dlatego należy dbać o czystość i używać klimatyzacji, która nie doprowadzi do zaparowania.

Zewnętrzne powierzchnie szyb i świateł warto umyć – będziemy mieli wtedy pewność, że zarówno my widzimy tyle ile można jak i nas można z łatwością dostrzec. Warto wiedzieć, że zanieczyszczone klosze reflektorów dodatkowo rozpraszają wiązkę światła, co pogarsza i tak nienajlepszą widoczność.

Należy utrzymywać auto w pełnej sprawności technicznej i dbać o stan oświetlenia – tak, by brak sprawnej żarówki reflektorów, albo tylnego światła przeciwmgielnego nie powodował dodatkowego zagrożenia.

Skoncentruj się i uważnie obserwuj otoczenie

Im mniej widzimy, tym bardziej należy się skupić. Niezbędna jest uważna obserwacja zachowania poprzedzającego pojazdu, a zwłaszcza jego świateł stop. W razie potrzeby należy być przygotowanym na szybką, ale płynną reakcję – nie należy bez potrzeby gwałtownie hamować, bo auto za nami może zauważyć to w ostatniej chwili i nie unikniemy najechania na nasz pojazd.

Trzeba uważnie obserwować samą jezdnię i namalowane na niej oznaczenia. Jednym z największych zagrożeń podczas mgły jest zjechanie z drogi, gdy zmienia ona swój kierunek lub zjechanie na pas z naprzeciwka. Dlatego ważne jest obserwowanie linii środkowej i prawej krawędzi asfaltu.

Ta pierwsza pomoże nam uniknąć zderzenia czołowego, a ta druga wpadnięcia do rowu. Warto wiedzieć, że jeśli środkowa linia przerywana zwiększa częstotliwość kresek, to wówczas mamy do czynienia z linią ostrzegawczą. Oznacza to, że zbliżamy się do miejsca z zakazem wyprzedzania – skrzyżowania, przejścia dla pieszych lub niebezpiecznego zakrętu.

Jeśli droga ma wyznaczone pobocze, to najlepiej obserwować właśnie tę linię, zamiast prawej krawędzi. Pod żadnym pozorem nie należy zjeżdżać za wyznaczony nią obszar (np. ustępując miejsca podczas wyprzedzania) – zawsze może tam się nagle pojawić pieszy lub rowerzysta, którego nie będziemy widzieli.

Nie wyprzedzaj bez potrzeby

Brak możliwości obserwacji utrudnia niektóre manewry. Niebezpieczne jest wtedy podejmowanie dodatkowego ryzyka, zwłaszcza jeśli manewru nie możemy starannie zaplanować, bo niewiele widzimy. Wyprzedzanie powinno być podejmowane tylko w razie absolutnej konieczności.

Jeśli już musimy, to należy do minimum skrócić czas przebywania na pasie z naprzeciwka, a pojazd wyprzedzany ostrzec sygnałem dźwiękowym (kodeks dopuszcza takie stosowanie klaksonu w warunkach pogorszonej widoczności).

Włącz odpowiednie światła

Właściwe oświetlenie znacznie pomaga podczas mgły, a szczególnie ważne jest, gdy spotykamy ją w nocy. Nie należy wtedy korzystać ze świateł drogowych, bo popularne „długie” są zbyt mocne, co powoduje powstanie efektu tzw. „białej ściany” przed samochodem i zupełny brak widoczności.

Należy ograniczyć się do świateł mijania, które warto uzupełnić przednimi przeciwmgielnymi. Wiele aut jest w nie wyposażone, bo jeszcze do niedawna nie było odpowiedniego oświetlenia głównego, które radziłoby sobie także podczas niewielkiej widzialności.

Ich niskie umieszczenie sprawia, że snop światła trafia tam, gdzie mgła jest najrzadsza i pozwala doświetlić te elementy jezdni, które wskazują właściwy kierunek jazdy – linie i krawędzi.

Trzeba jedynie pamiętać, by wyłączyć je, gdy warunki się poprawią – inaczej możemy dostać mandat (100 złotych i 2 punkty karne). Tylny reflektor przeciwmgielny można włączyć, gdy widoczność spada poniżej 50 metrów. W innym przypadku bardzo razi w oczy kierowców za nami i również naraża nas na konsekwencje finansowe.

Unikaj dodatkowego ryzyka, gdy nie wszystko idzie zgodnie z planem

Najbardziej niebezpieczną sytuacją we mgle jest konieczność zatrzymania. Jeśli musimy stanąć na czerwonym świetle, to warto zjechać do krawędzi jezdni, wrzucić pierwszy bieg i otworzyć okno – jeśli usłyszymy albo zobaczymy w lusterku rozpędzony samochód jadący z tyłu – próbujmy uciekać na pobocze drogi.

W przypadku awarii lub zatoru na drodze należy ustawić się na poboczu, w pewnej odległości od skupiska pojazdów, włączyć światła awaryjne i wystawić na odpowiednym dystansie od auta trójkąt ostrzegawczy. Dobrym pomysłem jest szybka ewakuacja pasażerów w odpowiednie miejsce – jeśli jest to autostrada lub droga ekspresowa to najlepiej za barierkę. Godnym pochwały zwyczajem, który pomoże zwiększyć naszą widoczność, jest założenie kamizelek odblaskowych. Warto mieć schowany w aucie komplet dla wszystkich pasażerów – w takiej sytuacji będzie niezwykle pomocny.

Należy jednak pamiętać, że są to sytuacje bardzo niebezpieczne i jeśli tylko istnieje taka możliwość, to trzeba zjechać poza trasę i tam dokonać odpowiedniej naprawy, poczekać na udrożnienie ruchu lub przeczekać okres zmniejszonej widoczności.

Nowoczesne samochody widzą i reagują lepiej niż kierowca

Podczas mgły lub silnych opadów deszczu aktywne systemy bezpieczeństwa, w które wyposażane są najnowsze pojazdy, pozwalają zachować znacznie wyższy margines ochrony. Adaptacyjny tempomat ACC, dostępny w modelach Škody, pozwala utrzymać właściwy dystans od poprzedzającego auta, niezależnie od tego, co widać.

Nawet w gęstej mgle będzie działał poprawnie. Jeśli nasz automobil zauważy zator na drodze, to system automatycznego hamowania Škoda Front Assist rozpocznie zwalnianie mimo braku reakcji kierowcy. To pomaga zatrzymać samochód wcześniej, pomimo że kierowca nie widział jeszcze zagrożenia, przed którym tak naprawdę nie miał szans się obronić.

Ale to niejedyne zdobycze techniki, które pomogą podczas złych warunków atmosferycznych. Dziś coraz częściej w samochodach dostępna jest kamera termowizyjna, która wyświetla na ekranie kształty obiektów przed autem i dodatkowo podświetla jaskrawym kolorem pieszych, rowerzystów czy zwierzęta. To sprawdza się nawet przy wielkiej ulewie albo gęstej mgle.

Przydaje się także asystent pasa ruchu (Lane Asssist w modelach Škody). W końcu jednym z największych wyzwań jest utrzymanie właściwego kierunku jazdy, gdy widać tylko obszar tuż przed samochodem. Dzisiejsze samochody nie tylko ostrzegają przed wyjazdem z pasa ruchu, ale potrafią także korygować tor jazdy tak, by był prawidłowy.

Dość zabawnie wygląda zapis kodeksu drogowego o powiadomieniu o wyprzedzaniu sygnałem dźwiękowym – z perspektywy kogoś, kto siedzi w samochodzie z systemem wykrywania obiektów w martwym polu. Przecież lampki w lusterkach i tak zasygnalizują kierowcy, że ktoś go wyprzedza.

Korzystaj z dobrych rad i ze zdobyczy techniki

Jednak powyższe porady nie spoją w opozycji do najnowszych rozwiązań w dziedzinie systemów wspomagających bezpieczne podróżowanie. To rozwiązania komplementarne, które wzajemnie się uzupełniają.

Jazda nawet najlepszym samochodem nie zwalnia z przestrzegania zasad, które pomagają uniknąć zagrożenia. Jednak nowe auta wprowadzają dodatkową ochronę, która wcześniej nie była możliwa – głównie tam, gdzie nawet przy zachowaniu szczególnej ostrożności często dochodziło do wypadków.

Aktywne systemy ochrony znacząco się rozwinęły i właśnie w warunkach ograniczonej widoczności najłatwiej dostrzec przewagę, którą mają nawet nad najlepiej wyszkolonym kierowcą. Nawet jeśli rzadko zdarza nam się jeździć w ulewie czy we mgle, to czasem jedno takie zdarzenie powoduje, że warto było zastosować się do zasad minimalizujących ryzyko i wybrać odpowiednio wyposażony oraz nowoczesny samochód.

Pytanie do eksperta:

Które z zalecanych podczas jazdy we mgle czynności jest szczególnie ważna z punktu widzenia bezpieczeństwa i dlaczego?

Radosław Jaskulski:

Kierowanie pojazdem podczas zmniejszonej przejrzystości, spowodowanej warunkami atmosferycznymi, wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Użytkownicy aut niestety często zapominają, jakie są warunki pogodowe niezbędne dla możliwości użycia świateł przeciwmgielnych – ma to bardzo duży wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Kodeks Drogowy jednoznacznie określa, że używanie świateł przeciwmgielnych jest uzasadnione, kiedy przejrzystość powietrza ogranicza widoczność na odległość mniejszą niż 50 metrów. Należy również pamiętać, aby podczas mgły nie używać świateł drogowych, ponieważ kierujący zobaczy przed sobą białą ścianę i ograniczy maksymalnie widoczność. Ustawodawca nakłada na kierowcę, znajdującego się poza terenem zabudowanym, w czasie mgły, obowiązek krótkotrwałych sygnałów dźwiękowe w momencie wyprzedzania lub omijania. Jazda podczas tak trudnych warunków pogodowych wymaga zdrowego rozsądku i przede wszystkim zmniejszenia prędkości. Prowadzący auto zapominają również o wyłączeniu świateł przeciwmgielnych, kiedy warunki zmienią na lepsze. To również ma negatywny wpływ na bezpieczeństwo. Światło przeciwmgielne jest bardzo mocne i niejednokrotnie oślepia innych użytkowników - w trakcie deszczu asfalt jest mokry i mocno odbija światło przeciwmgielne, co dezorientuje innych użytkowników drogi. Nasze zapomnienie wyłączenia światła tylnego przeciwmgielnego może spowodować, że kierujący za nami nie zauważy czerwonego światła hamowania. Jedynym wyjątkiem użycia przednich świateł przeciwmgielnych, bez względu na panujące warunki, jest jazda samochodem po krętych drogach, które muszą być oznaczone odpowiednimi znakami.
Na koniec warto również pamiętać, że ustawodawca przewidział mandat karny za nadużywanie świateł przeciwmgielnych - 100zł i 2 punkty karne.

Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.